Growth mindset: betekenis, verschil met fixed mindset en tips

In het kort: een growth mindset is de overtuiging dat je talenten en vaardigheden kunt ontwikkelen door inzet, goede strategieën en hulp van anderen. Het tegenovergestelde is een fixed mindset: de overtuiging dat je capaciteiten vastliggen. Het begrip komt van psycholoog Carol Dweck. Op het werk zie je een growth mindset terug in hoe mensen omgaan met feedback, fouten en nieuwe uitdagingen, en leidinggevenden en organisaties hebben daar veel invloed op.

“Ik ben nu eenmaal niet goed in cijfers.” Of: “Presenteren is gewoon niet mijn ding.” Zinnen als deze hoor je op elke werkvloer. Ze klinken onschuldig, maar ze bepalen wel wat iemand nog probeert te leren. Wie denkt dat een vaardigheid vastligt, stopt met oefenen.

In deze blog lees je wat een growth mindset is, wat het verschil is met een fixed mindset en hoe je een growth mindset ontwikkelt, bij jezelf en in je team.

Wat is een growth mindset?

Een growth mindset (groeimindset) is de overtuiging dat je intelligentie, talenten en vaardigheden kunt ontwikkelen. Niet vanzelf, maar door te oefenen, te leren van fouten, feedback te gebruiken en andere strategieën te proberen als iets niet lukt.

Het begrip is bekend geworden door de Amerikaanse psycholoog Carol Dweck van Stanford University. Zij onderzocht hoe leerlingen omgingen met moeilijke opdrachten. Leerlingen die geloofden dat ze slimmer konden worden, zetten vaker door. Haar boek over mindset maakte het begrip wereldwijd bekend, ook in het bedrijfsleven.

Growth mindset en fixed mindset: het verschil

Situatie Fixed mindset Growth mindset
Uitdagingen Vermijden, want falen is pijnlijk Aangaan, want je leert ervan
Tegenslag Snel opgeven Doorzetten en een andere aanpak proberen
Inspanning Teken dat je het niet kunt Nodig om beter te worden
Feedback Persoonlijke kritiek Nuttige informatie
Succes van anderen Bedreigend Inspirerend

Niemand heeft volledig het een of het ander. Iedereen heeft beide mindsets, en welke de overhand krijgt, hangt vaak af van de situatie. Je kunt een growth mindset hebben bij sport en een fixed mindset bij presenteren.

Waarom is een growth mindset belangrijk op het werk?

  • Leren en ontwikkelen. Medewerkers met een growth mindset staan meer open voor training, nieuwe taken en feedback.
  • Omgaan met verandering. Nieuwe systemen en werkwijzen worden gezien als iets om te leren, niet als bedreiging.
  • Fouten bespreekbaar maken. Wie fouten ziet als leermoment, meldt ze eerder. Dat hangt nauw samen met psychologische veiligheid.
  • Samenwerken. In een team met een growth mindset helpen mensen elkaar beter worden, in plaats van met elkaar te concurreren.

Een growth mindset ontwikkelen: zes tips

  1. Gebruik het woord “nog”. Niet “ik kan dit niet”, maar “ik kan dit nog niet”. Een klein woord dat ruimte maakt voor groei.
  2. Zoek bewust uitdagingen op. Kies af en toe een taak die net buiten je comfortzone ligt.
  3. Vraag om feedback. En vraag door: wat zou ik de volgende keer anders kunnen doen? Lees ook hoe je goed feedback geeft en ontvangt.
  4. Kijk naar het proces, niet alleen naar het resultaat. Wat heb je geleerd, los van of het gelukt is?
  5. Leer van anderen. Vraag een collega die iets goed kan hoe hij dat heeft geleerd.
  6. Let op je eigen taal. Merk je dat je denkt “dat is niets voor mij”? Vraag je dan af of dat echt zo is, of dat je het nog niet hebt geoefend.

Benieuwd waar je nu staat? Doe de gratis competentietest en zie je sterke punten en ontwikkelpunten. Vergelijk je eigen beeld ook met dat van een collega.

Preview van de whitepaper De weerstand zit niet waar je denkt

Gratis whitepaper

De weerstand zit niet waar je denkt

Waarom de grootste afstand vaak tussen middenkader en directie ligt, en wat het midden echt helpt.

Download de whitepaper

Growth mindset in teams en organisaties

Een growth mindset is niet alleen een individuele eigenschap. De omgeving maakt een groot verschil. Organisaties die alleen talent belonen en fouten afstraffen, stimuleren een fixed mindset, ook bij mensen die van nature nieuwsgierig zijn.

Wat leidinggevenden kunnen doen

  • Geef feedback op inspanning en aanpak. Niet alleen “goed gedaan”, maar “goed dat je een andere aanpak probeerde toen het vastliep”.
  • Bespreek fouten openlijk. Vertel ook over je eigen fouten en wat je ervan leerde.
  • Geef ruimte om te leren. Nieuwe taken kosten in het begin tijd. Houd daar rekening mee in de planning.
  • Beloon ontwikkeling. Waardeer groei, niet alleen eindresultaten.

Lees meer over hoe je ontwikkeling in je organisatie stimuleert en meetbaar maakt bij learning en development, en hoe je een team door de fasen van teamontwikkeling begeleidt.

Kritiek op de growth mindset

Het idee is populair, maar het is goed om realistisch te blijven. Onderzoek laat zien dat korte trainingen om iemands mindset te veranderen gemiddeld maar kleine effecten hebben. Ook waarschuwde Dweck zelf voor een “valse growth mindset”: alleen inspanning prijzen, ook als iemand vastloopt met een aanpak die niet werkt. Inzet is belangrijk, maar zonder goede strategieën en steun komt groei niet vanzelf.

Het werkt daarom het best als onderdeel van een bredere cultuur: ruimte voor fouten, goede feedback en echte ontwikkelmogelijkheden.

Veelgestelde vragen over growth mindset

Wat is een growth mindset?

De overtuiging dat je talenten en vaardigheden kunt ontwikkelen door inzet, goede strategieën en hulp van anderen.

Wat is het verschil tussen een fixed en een growth mindset?

Bij een fixed mindset geloof je dat je capaciteiten vastliggen. Bij een growth mindset geloof je dat je ze kunt ontwikkelen.

Wie heeft de growth mindset bedacht?

Psycholoog Carol Dweck van Stanford University, op basis van haar onderzoek naar hoe mensen omgaan met uitdagingen en fouten.

Hoe stimuleer je een growth mindset bij medewerkers?

Door feedback te geven op inspanning en aanpak, fouten bespreekbaar te maken, ruimte te geven om te leren en ontwikkeling te waarderen.

Conclusie

Een growth mindset helpt mensen om te blijven leren, door te zetten en open te staan voor feedback. Iedereen heeft beide mindsets, en de omgeving bepaalt mede welke de overhand krijgt. Leidinggevenden en organisaties die ruimte maken voor fouten en ontwikkeling, helpen hun mensen groeien.

Met Deepler 360 krijgen medewerkers concrete feedback van collega’s en leidinggevende, zodat ontwikkeling gericht en zichtbaar wordt. Vraag een demo aan.

Icoon van Deepler 360

Hoe zien collega's jou?

Vergelijk je zelfbeeld met de blik van een collega in de gratis 360 mini-analyse.

Verder verdiepen?

Download een van onze gratis whitepapers over luisteren in organisaties.

Nieuwe artikelen over luisteren in je inbox

Praktische inzichten voor HR en leidinggevenden. Afmelden kan altijd.

Over de auteur

Deepler

Deepler

Redactie Deepler

Deepler helpt organisaties beter presteren door beter te luisteren. Met Deepler Research, Deepler 360, Deepler Journeys en Deepler Culture vertalen we de stem van medewerkers naar concrete verbeteringen voor teams en leidinggevenden.

Deepler 360

Feedback structureel organiseren in je teams?

Ontdek hoe Deepler 360 feedback van collega’s gestructureerd ophaalt en bespreekbaar maakt.

Deepler

Beter presteren door beter luisteren

Ontdek hoe Deepler organisaties helpt om naar medewerkers te luisteren en er direct iets mee te doen.