Conflicthantering: de vijf conflictstijlen en hoe je een conflict bespreekt

In het kort: conflicthantering is de manier waarop je met een conflict omgaat. Volgens het bekende model van Thomas en Kilmann zijn er vijf stijlen: concurreren, samenwerken, compromis sluiten, vermijden en toegeven. Geen stijl is altijd goed of fout, het hangt af van de situatie. Op het werk helpt het om conflicten vroeg te bespreken, de eigen voorkeursstijl te kennen en te zoeken naar de belangen achter de standpunten.

Conflicten op het werk zijn normaal. Mensen verschillen in belangen, werkwijze en karakter. Een meningsverschil kan zelfs nuttig zijn: het levert betere besluiten op. Het wordt pas een probleem als een conflict blijft sudderen, escaleert of als mensen elkaar gaan vermijden.

In deze blog lees je wat conflicthantering is, wat de vijf conflictstijlen zijn en hoe je als medewerker of leidinggevende een conflict bespreekbaar maakt.

Wat is conflicthantering?

Conflicthantering is alles wat je doet om met een conflict om te gaan: het herkennen, bespreken en oplossen ervan, of bewust besluiten het te laten rusten. Een conflict ontstaat als twee of meer mensen tegengestelde belangen, doelen of opvattingen hebben en zich daardoor belemmerd voelen.

Goede conflicthantering betekent niet dat er geen conflicten meer zijn. Het betekent dat conflicten op tijd en op een respectvolle manier worden besproken, zodat ze de samenwerking niet blijvend beschadigen.

De vijf conflictstijlen van Thomas en Kilmann

Kenneth Thomas en Ralph Kilmann beschreven in de jaren zeventig vijf manieren om met conflicten om te gaan. Ze zetten die af tegen twee assen: hoe sterk kom je op voor je eigen belang (assertiviteit), en hoeveel houd je rekening met het belang van de ander (coöperativiteit)?

Stijl Kenmerk Werkt goed bij Valkuil
Concurreren Eigen belang voorop Snelle beslissingen, crisis Relatie raakt beschadigd
Samenwerken Oplossing zoeken die voor iedereen werkt Belangrijke kwesties met tijd Kost veel tijd en energie
Compromis sluiten Beide partijen leveren iets in Gelijkwaardige partijen, tijdsdruk Niemand is echt tevreden
Vermijden Conflict uit de weg gaan Kleine kwesties, afkoelen Problemen stapelen zich op
Toegeven Belang van de ander voorop Als het voor jou minder belangrijk is Eigen belang raakt ondergesneeuwd

Iedereen heeft een of twee voorkeursstijlen. Goede conflicthantering betekent dat je bewust kunt wisselen, afhankelijk van wat de situatie vraagt.

Hoe escaleert een conflict?

Conflicten worden meestal niet ineens groot. Ze escaleren stap voor stap: van een meningsverschil, via irritatie en het zoeken van medestanders, naar een situatie waarin partijen elkaar vooral willen raken. De Oostenrijkse conflictdeskundige Friedrich Glasl beschreef dat in een escalatieladder met negen treden. De les: hoe eerder je ingrijpt, hoe makkelijker een conflict op te lossen is. In de laatste fasen is vaak een mediator of andere derde partij nodig.

Een conflict bespreekbaar maken in zes stappen

  1. Kies het juiste moment. Niet tussen de bedrijven door of als iemand boos is. Plan een rustig gesprek.
  2. Beschrijf wat je ziet, zonder oordeel. “Ik merk dat we het de laatste weken vaak oneens zijn over de planning.” Niet: “Jij doet altijd moeilijk.”
  3. Vertel wat het met je doet. “Dat maakt het voor mij lastig om mijn werk af te krijgen.”
  4. Luister naar de ander. Vraag door en vat samen. Vaak zit er iets anders achter dan je dacht.
  5. Zoek de belangen achter de standpunten. Twee mensen willen allebei de vergaderruimte (standpunt), maar de een heeft rust nodig en de ander een scherm (belang). Dan zijn er meer oplossingen.
  6. Maak concrete afspraken. En spreek af wanneer je er samen op terugkijkt.

Lees ook hoe je feedback geeft zonder dat het gesprek ontspoort.

Preview van de whitepaper De weerstand zit niet waar je denkt

Gratis whitepaper

De weerstand zit niet waar je denkt

Waarom de grootste afstand vaak tussen middenkader en directie ligt, en wat het midden echt helpt.

Download de whitepaper

De rol van de leidinggevende

Leidinggevenden spelen een belangrijke rol bij conflicthantering in teams. Een paar aandachtspunten:

  • Grijp op tijd in. Wacht niet tot een conflict het hele team raakt.
  • Blijf neutraal. Kies geen partij voordat je beide kanten hebt gehoord.
  • Zorg voor veiligheid. In een team waar mensen zich veilig voelen, worden meningsverschillen eerder en rustiger besproken. Lees meer over psychologische veiligheid.
  • Kijk naar de oorzaak. Veel conflicten ontstaan door onduidelijke rollen, hoge werkdruk of verandering. Los je die op, dan verdwijnt vaak ook het conflict.
  • Schakel hulp in als het nodig is. Bij vastgelopen conflicten kan een vertrouwenspersoon of mediator helpen.

Een goede communicatie in het team voorkomt veel conflicten. En in elke fase van teamontwikkeling horen spanningen erbij: in de stormfase zijn ze zelfs nodig om verder te komen.

Conflicten in teams meten

Conflicten blijven vaak lang onder de oppervlakte. Een korte, regelmatige meting in teams laat zien hoe medewerkers de samenwerking, de sfeer en de veiligheid ervaren. Zo zie je per team waar spanningen ontstaan, voordat ze escaleren. Lees meer over hoe je teams en leiderschap versterkt.

Veelgestelde vragen over conflicthantering

Wat is conflicthantering?

De manier waarop je met een conflict omgaat: het herkennen, bespreken en oplossen ervan.

Wat zijn de vijf conflictstijlen?

Concurreren, samenwerken, compromis sluiten, vermijden en toegeven, volgens het model van Thomas en Kilmann.

Welke conflictstijl is het beste?

Geen enkele stijl is altijd de beste. Samenwerken levert vaak de beste oplossing op, maar kost tijd. Kies de stijl die past bij de situatie.

Wat doe je als een conflict op het werk escaleert?

Bespreek het met je leidinggevende of HR. Bij vastgelopen conflicten kan een vertrouwenspersoon of mediator helpen.

Conclusie

Conflicten horen bij samenwerken. Wie zijn eigen conflictstijl kent, conflicten vroeg bespreekbaar maakt en zoekt naar de belangen achter de standpunten, voorkomt dat een meningsverschil uitgroeit tot een blijvend probleem. Leidinggevenden maken het verschil door op tijd in te grijpen en te zorgen voor een veilige sfeer.

Met Deepler zie je per team hoe medewerkers de samenwerking en de veiligheid ervaren, zodat je spanningen eerder ziet. Vraag een demo aan.

Icoon van Deepler 360

Hoe zien collega's jou?

Vergelijk je zelfbeeld met de blik van een collega in de gratis 360 mini-analyse.

Verder verdiepen?

Download een van onze gratis whitepapers over luisteren in organisaties.

Nieuwe artikelen over luisteren in je inbox

Praktische inzichten voor HR en leidinggevenden. Afmelden kan altijd.

Over de auteur

Deepler

Deepler

Redactie Deepler

Deepler helpt organisaties beter presteren door beter te luisteren. Met Deepler Research, Deepler 360, Deepler Journeys en Deepler Culture vertalen we de stem van medewerkers naar concrete verbeteringen voor teams en leidinggevenden.

Deepler 360

Feedback structureel organiseren in je teams?

Ontdek hoe Deepler 360 feedback van collega’s gestructureerd ophaalt en bespreekbaar maakt.

Deepler

Beter presteren door beter luisteren

Ontdek hoe Deepler organisaties helpt om naar medewerkers te luisteren en er direct iets mee te doen.