Overgang en werk: zo maak je het bespreekbaar

In Nederland zitten zo’n 1,8 miljoen vrouwen in de overgangsfase. Veel van hen merken er weinig van, maar bij een flinke groep raakt het het werk. Toch blijft het op de werkvloer vaak stil. En omdat bijna niemand zich ziek meldt, zie je het niet terug in het verzuimcijfer. Hoe zorg je dat overgang en werk een gewoon gesprek wordt, in plaats van een taboe?

Groot, maar onzichtbaar

De overgang is een normale levensfase, geen ziekte. Maar de cijfers laten zien dat de impact op het werk groot is:

Klachten zijn meer dan opvliegers. Ongeveer 60% van de vrouwen met overgangsklachten heeft last van geheugen- of concentratieklachten. Slecht slapen, concentratie en zelfvertrouwen raken het werk direct. Het gaat vaak om medewerkers met twintig of dertig jaar ervaring, met kennis, netwerk en een voorbeeldrol. Met wat ruimte en begrip blijven zij die ervaring volop inzetten.

Waarom het stil blijft

Ongeveer de helft van de werkende vrouwen met overgangsklachten bespreekt ze niet op het werk. Vijf drempels die we steeds horen:

• Taboe en schaamte. Het onderwerp voelt privé, en raakt aan leeftijd en lichaam.
• Angst voor het stempel. Wie klachten noemt, vreest als minder capabel te worden gezien.
• Onzekere leidinggevenden. Ze weten niet wat ze mogen vragen en laten het daarom liggen.
• Klachten die je niet herkent. Slecht slapen of vergeetachtigheid rond de 45 verbinden vrouwen niet altijd met de overgang.
• Wisselend en onvoorspelbaar. Een goede week, dan een slechte. Dat maakt het lastig om er iets over te zeggen.

Terwijl 57% van de vrouwen met hinder juist meer steun of begrip op het werk wil.

Er is nu een richtlijn

Sinds maart 2026 heeft de NVAB een richtlijn Overgang en werk. Samen met de handreiking van de Stichting van de Arbeid geeft die een helder kader. Eerlijk gezegd: er is nog geen werkplekmaatregel met sterk bewijs. Zelfhulp met cognitieve gedragstherapie is het best onderzocht. De meeste werkplekmaatregelen rusten op consensus, maar ze kosten weinig en schaden niet.

Het gesprek tussen leidinggevende en medewerker

Het belangrijkste hulpmiddel is een goed gesprek. Begin bij het werk, niet bij een vermoeden over de oorzaak. Bijvoorbeeld: «Hoe gaat het met je, en hoe gaat het met je werk?» of «Is er iets in je werk of werkplek dat het je makkelijker zou maken?» De medewerker bepaalt wat ze vertelt. Benoem de overgang niet zelf op basis van leeftijd, vraag niet naar klachten of medicatie, en laat grappen achterwege, ook goedbedoeld.
De gouden regel: werk en aanpassingen bespreek je met de leidinggevende, gezondheid met de bedrijfsarts of huisarts. HR zorgt dat beide routes duidelijk en veilig zijn.

Let op privacy

Gegevens over gezondheid zijn bijzondere persoonsgegevens. Als werkgever vraag je niet naar klachten of diagnoses. Ook in anonieme vragenlijsten vraag je naar werkervaring, steun en openheid, en kijk je alleen naar uitkomsten op groepsniveau. Overgangsbeleid valt onder het instemmingsrecht van de OR.

Aan de slag

Met Deepler Research meet je wat verschillende leeftijdsgroepen nodig hebben: anoniem, op groepsniveau en zonder vragen over gezondheid. Zie ook hoe een organisatie de behoeften per generatie in beeld bracht. In de whitepaper vind je een stappenplan en een sjabloon voor je eigen overgangsbeleid.

Bronnen

• NVAB (2026). Richtlijn Overgang en werk, geautoriseerd 12 maart 2026.
• Stichting van de Arbeid (2023). Handreiking Overgang en werk.
• CBS en TNO (2022). Overgangsklachten en werk, op basis van de NEA 2021.
• RIVM (2022). Overgangsklachten en werk, onderzoek met Lifelines onder ruim 12.000 werkende vrouwen.
• Hardy, C. e.a. (2018). Self-help cognitive behavior therapy for working women with problematic hot flushes and night sweats (MENOS@Work). Menopause, 25(5).