AI op de werkvloer: waarom HR de regie moet pakken

Een recruiter die cv’s samenvat met een gratis tool. Een teamleider die AI een beoordeling laat formuleren. Niemand heeft het verboden, niemand heeft het geregeld. AI op de werkvloer is al lang geen toekomstmuziek meer. De vraag is niet óf je medewerkers AI gebruiken, maar of iemand de regie houdt. En dat is een HR-vraag.

Bijna de helft van de werkenden kent geen AI-beleid, of weet niet wat erin staat. Zonder afspraken kiest ieder zijn eigen tool. Dan weet je niet waar personeelsgegevens terechtkomen, of een tekst klopt en of iedereen dezelfde kansen krijgt.

AI maakt werk sneller, niet altijd beter

De eerste experimenten zijn helder. In een studie met 758 consultants van BCG maakten mensen met AI 12% meer taken af, 25% sneller en met 40% hogere kwaliteit, maar alleen bij taken die AI goed kan. Bij taken buiten die grens gaven ze juist 19 procentpunt minder vaak het juiste antwoord: ze namen de uitkomst van AI te makkelijk over (Dell’Acqua e.a., 2023).

Ervaring wordt dus meer waard, niet minder. Iemand moet de uitkomst beoordelen, en starters moeten het vak nog leren. Meer over hoe AI de werknemerservaring verandert, lees je in deze blog.

Welke regels gelden nu al?

De Europese AI-verordening gaat in stappen in:

• Sinds 2 februari 2025 is AI die emoties van medewerkers herkent op de werkplek verboden, behalve om medische of veiligheidsredenen. En je zorgt dat medewerkers weten wat AI wel en niet kan.
• Sinds 2 augustus 2026 moeten mensen weten dat ze met AI te maken hebben, bijvoorbeeld met een HR-chatbot.
• Vanaf 2 december 2027 gelden strenge eisen voor AI die meebeslist over werving, selectie, beoordeling, promotie of ontslag.

En in Nederland gold al langer: een besluit met grote gevolgen mag niet alleen door een computer worden genomen (AVG, artikel 22), en de OR moet instemmen met systemen die gedrag of prestaties kunnen volgen (WOR, artikel 27). Dit is geen juridisch advies; check de details met je jurist of functionaris gegevensbescherming.

Wanneer beslist AI mee over mensen?

Niet elke AI in HR valt onder de zware regels. De vraag is steeds: beïnvloedt het een besluit over iemands baan of loopbaan? Een vacaturetekst opstellen of beleid samenvatten is meestal geen hoog risico. Cv’s filteren of rangschikken, kandidaten beoordelen en prestaties monitoren wel. De leverancier levert het systeem, maar jij bent verantwoordelijk voor hoe je het inzet: menselijk toezicht, logs bewaren en mensen vooraf informeren.

Medewerkers willen vooral houvast

Medewerkers zijn nieuwsgierig en vaak positief. Maar 84% maakt zich zorgen over privacy bij AI, slechts 37% vertrouwt erop dat AI juiste antwoorden geeft en 16% voelt druk om AI te gebruiken. Vraag ze wat ze nodig hebben. Anoniem, per team: wat mag ik, wat heb ik nodig, wat verandert er voor mij? Meet het niet met AI: emotieherkenning op de werkplek is verboden.

Zeven dingen die je nu regelt

1. Zet op een rij welke AI er al wordt gebruikt, ook in je HR-systemen.
2. Leer mensen wat AI wel en niet kan, passend bij hun rol (verplicht).
3. Schrijf de huisregels op: welke tools mogen, welke gegevens nooit in een openbare tool?
4. Toets je HR-systemen vóór december 2027 (verplicht).
5. Betrek de OR en je mensen vroeg (verplicht).
6. Kijk naar werk en leren: welke taken veranderen, en hoe leren starters het vak?
7. Vraag hoe het landt: houvast, druk en kansen per team.

Aan de slag

Met de module Leren en ontwikkelen in Deepler Research meet je ontwikkelbehoeften per team en rol, anoniem en op groepsniveau. De whitepaper bevat een quickscan, een inventaris en tien vragen voordat je tekent bij een leverancier.

Bronnen

• CBS (2025). Gebruik van AI door bedrijven, december 2025.
• PwC (2025). Hopes and Fears 2025, Nederlandse resultaten, 1.257 werknemers.
• KPMG en Ipsos I&O (2025). AI Vertrouwensmonitor 2025, 1.013 Nederlanders.
• Dell’Acqua, F. e.a. (2023). Navigating the jagged technological frontier. Harvard Business School Working Paper 24-013.
• Brynjolfsson, E., Li, D. en Raymond, L. (2025). Generative AI at work. Quarterly Journal of Economics, 140(2).
• Verordening (EU) 2024/1689 (AI-verordening) en Verordening (EU) 2026/1744 (Digital Omnibus on AI).